به گزارش نمایندگان، فرهاد شهرکی نماینده مردم زابل، زهک، هیرمند و نمرود در مجلس شورای اسلامی در یادداشتی به نقش مهم مردم در عبور از گردنه های حساس تاریخی کشور اشاره و تاکید می کند هرگاه ملت ایران با همدلی و همبستگی در کنار یکدیگر ایستادهاند، توانستهاند از بزرگترین تهدیدها عبور کنند و امروز نیز عبور موفق کشور از این شرایط نیازمند ترکیبی از مدیریت هوشمندانه در سطح حاکمیت و مشارکت مسئولانه مردم در سطح جامعه است.
متن این یادداشت به شرح زیر است:
در تحلیلهای راهبردی، یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت ملی هر کشور، «سرمایه اجتماعی» و میزان همبستگی مردم در شرایط بحران است. تجربه تاریخ نشان میدهد که در دوران جنگها و منازعات بزرگ، آنچه سرنوشت ملتها را تعیین میکند صرفاً توان نظامی یا اقتصادی نیست، بلکه میزان همگرایی اجتماعی، اعتماد عمومی و مشارکت آگاهانه مردم در صیانت از کشور است. در چنین شرایطی، جامعه نهتنها مخاطب سیاستهای امنیتی و اقتصادی دولتهاست، بلکه خود به یک بازیگر فعال در حفظ ثبات ملی تبدیل میشود. از این منظر، نقش مردم در عبور از شرایط جنگی، نقشی بنیادین و تعیینکننده است.
ایران بهعنوان کشوری با پیشینهای چند هزار ساله، بارها در تاریخ خود با تهدیدها و بحرانهای بزرگ مواجه شده است؛ از حملات خارجی گرفته تا فشارهای اقتصادی و سیاسی. با این حال، آنچه موجب تداوم حیات تاریخی این سرزمین شده، وجود نوعی «همبستگی تمدنی» در میان مردم ایران بوده است؛ همبستگیای که فراتر از تفاوتهای قومی، مذهبی و فرهنگی، بر پایه هویت مشترک ایرانی و تعلق به سرزمین شکل گرفته است. در شرایط حساس و پرچالش کنونی نیز همین سرمایه اجتماعی میتواند مهمترین پشتوانه عبور از بحران باشد.
نخستین وظیفه و رسالت مردم در شرایط جنگی، حفظ آرامش اجتماعی و جلوگیری از شکلگیری فضای روانی بحران است. در بسیاری از جنگهای معاصر، جنگ روانی و رسانهای بخش مهمی از راهبرد دشمنان محسوب میشود. انتشار اخبار نادرست، شایعات سازمانیافته و عملیات روانی در شبکههای اجتماعی،با هدف ایجاد اضطراب عمومی و تضعیف اعتماد اجتماعی طراحی میشود. از این رو، مسئولیت شهروندان در چنین شرایطی آن است که با افزایش سواد رسانهای، از بازنشر اخبار تأییدنشده خودداری کرده و تنها به منابع رسمی و معتبر اطلاعرسانی اعتماد کنند. حفظ آرامش روانی جامعه خود یکی از مؤلفههای مهم امنیت ملی محسوب میشود.
دومین مسئولیت مهم مردم، تقویت انسجام و همبستگی اجتماعی است. در شرایط بحران، هرگونه شکاف اجتماعی میتواند به فرصتی برای سوءاستفاده بازیگران خارجی تبدیل شود. تجربه کشورهای منطقه نشان داده است که اختلافات داخلی و قطبیشدن جامعه، زمینهساز تضعیف حاکمیت ملی و گاه حتی فروپاشی ساختارهای سیاسی میشود. بنابراین در چنین مقاطعی، جامعه نیازمند نوعی همدلی ملی و پرهیز از دامن زدن به اختلافات سیاسی، قومی یا اجتماعی است. نقد و گفتوگو در هر جامعهای طبیعی است، اما در شرایط جنگی اولویت نخست حفظ انسجام و تقویت روحیه همبستگی ملی است.
سومین رسالت مردم، همکاری با نهادهای مسئول در مدیریت بحران و تأمین نیازهای عمومی است. در شرایط خاص، ممکن است کشور با محدودیتهایی در حوزههای اقتصادی، لجستیکی یا خدماتی مواجه شود. همکاری شهروندان در مدیریت مصرف، پرهیز از احتکار یا خریدهای هیجانی و رعایت الگوهای صحیح مصرف میتواند به حفظ ثبات اقتصادی و تأمین نیازهای عمومی جامعه کمک کند. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که رفتار مسئولانه مردم در حوزه مصرف و توزیع کالاها، نقش مهمی در جلوگیری از بروز بحرانهای اقتصادی در زمان جنگ دارد.
چهارمین وظیفه مردم، حفظ روحیه امید و اعتماد به آینده است. یکی از اهداف اصلی جنگهای ترکیبی، تضعیف امید اجتماعی و القای بنبست در افکار عمومی است. در حالی که تاریخ نشان میدهد ملتهایی که توانستهاند امید اجتماعی خود را حفظ کنند، در نهایت از بحرانها عبور کردهاند. ایران نیز در دهههای گذشته با چالشهای متعددی مواجه بوده، اما هر بار توانسته است با اتکا به ظرفیتهای داخلی و سرمایه انسانی خود مسیر پیشرفت را ادامه دهد. حفظ امید و تقویت روحیه مقاومت در جامعه میتواند یکی از مهمترین عوامل عبور از شرایط دشوار باشد.
پنجمین نقش مردم در شرایط جنگی، پشتیبانی از نیروهای مدافع کشور است. در هر کشوری، نیروهای نظامی و امنیتی مسئولیت اصلی دفاع از تمامیت ارضی و امنیت ملی را بر عهده دارند، اما این دفاع بدون پشتوانه اجتماعی و حمایت عمومی مردم امکانپذیر نیست. پشتیبانی معنوی، اجتماعی و فرهنگی از نیروهای مدافع کشور، تقویتکننده روحیه آنان در انجام مأموریتهای حساس و خطیر خواهد بود. تجربه جنگها در جهان نشان داده است که ارتباط عمیق میان مردم و نیروهای مدافع، یکی از عوامل مهم در افزایش قدرت بازدارندگی کشورهاست.
ششمین وظیفه مردم، حفظ سرمایههای اقتصادی و زیرساختهای ملی است. زیرساختهای اقتصادی، صنعتی و خدماتی هر کشور بخش مهمی از قدرت ملی آن را تشکیل میدهند. در شرایط جنگی، حفظ این زیرساختها و جلوگیری از آسیب به آنها اهمیت ویژهای دارد. مشارکت مردم در حفاظت از منابع عمومی، همکاری در حفظ نظم شهری و رعایت قوانین و مقررات میتواند نقش مهمی در تداوم فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی کشور ایفا کند.
در کنار این مسئولیتها، نخبگان علمی، فرهنگی و رسانهای نیز نقش ویژهای در هدایت افکار عمومی دارند. تبیین واقعبینانه شرایط، پرهیز از اغراق یا سیاهنمایی و تقویت روحیه عقلانیت در جامعه، از جمله وظایفی است که بر عهده نخبگان قرار دارد. آنان میتوانند با تحلیلهای دقیق و مسئولانه، به ارتقای آگاهی عمومی و تقویت انسجام ملی کمک کنند.
ایران سرزمینی است که در طول تاریخ خود بارها از آزمونهای دشوار عبور کرده است. این سرزمین نهتنها در عرصههای فرهنگی و تمدنی، بلکه در حوزههای سیاسی و اجتماعی نیز همواره توانسته است هویت و یکپارچگی خود را حفظ کند. راز این ماندگاری را باید در پیوند عمیق مردم با سرزمین، فرهنگ و تاریخ خود جستوجو کرد. هرگاه ملت ایران با همدلی و همبستگی در کنار یکدیگر ایستادهاند، توانستهاند از بزرگترین تهدیدها عبور کنند.
امروز نیز ایران در یکی از پیچهای حساس تاریخی قرار دارد. عبور موفق از این شرایط نیازمند ترکیبی از مدیریت هوشمندانه در سطح حاکمیت و مشارکت مسئولانه مردم در سطح جامعه است. مردم با حفظ آرامش، تقویت انسجام اجتماعی، همکاری در مدیریت اقتصادی، حمایت از نیروهای مدافع و حفظ امید به آینده میتوانند نقشی تعیینکننده در عبور از این مرحله ایفا کنند.
در نهایت باید تأکید کرد که ایران صرفاً یک جغرافیا نیست؛ ایران یک هویت تاریخی و تمدنی است که طی قرنها شکل گرفته و با تلاش و فداکاری نسلهای مختلف حفظ شده است. مسئولیت امروز همه ایرانیان آن است که با هوشیاری، همبستگی و احساس مسئولیت ملی، از این میراث گرانبها صیانت کنند تا ایران یکپارچه همچنان بر تارک تاریخ بدرخشد و مسیر پیشرفت و اقتدار خود را ادامه دهد.
انتهای پیام
نظر شما