به گزارش نمایندگان، سی و چهارهمین نشست استماع نخبگانی با موضوع الزامات راهبردی روابط ایران و چین در نظم در حال گذار خلیج فارس به عنوان سومین پیش نشست همایش بینالمللی «نیم قرن روابط دیپلماتیک ایران و چین» با حضور بابک نگاهداری رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی و تعدادی از صاحب نظران و همچنین شماری از دانشجویان علاقمند به موضوعات مرتبط با چین برگزار شد.
بابک نگاهداری، در این نشست بیان کرد: طی چند سال اخیر هریک از دفاتر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی از دیدگاه تخصصی نوع رابطه با چین و تجربههای این کشور را مورد بررسی قرار دادهاند. اخیراً نیز با توجه به مسئولیتی که آقای قالیباف به عنوان نماینده ویژه چین پیدا کردهاند، مرکز پژوهشهای مجلس با انسجام و تمرکز بیشتری در این زمینه مشغول به فعالیت است.
چین در حال تبدیل شدن به یک بازیگر چند بعدی است
وی در ادامه سخنان خود به برخی نکات راهبردی در حوزه روابط با چین اشاره کرد و گفت: جمعبندی دیدگاههای تخصصی در مرکز پژوهشهای مجلس حول این گزاره قرار میگیرد که چین به تدریج از یک کنشگر اقتصادی و انرژیمحور صرف، به یک بازیگر چندبعدیتر در عرصه جهانی تبدیل شده است. این کشور به ویژه بعد از ریاست جمهوری آقای شی در سال ۲۰۱۲ برای حفاظت از منافع اقتصادی خود به شکل فعالتری وارد عرصههای سیاسی- امنیتی شده است.
نگاهداری سپس به تحولات مرتبط با جنگ رمضان پرداخت و بیان داشت: اتفاقاتی که در خلیج فارس رخ داده است، اهمیت کنشگری چین در این منطقه و نحوه تعامل پکن با کشورهای منطقه را ارتقا داده است. بنابراین نهادهای تصمیمگیر و تصمیمساز در جمهوری اسلامی ایران با تمرکز بیشتری به همکاری با چین میاندیشند.
ایران محور امنیت در خلیج فارس است
رییس مرکز پژوهشهای مجلس ادامه داد: همکاران ما در دپارتمان سیاست خارجی نیمنگاهی هم به تجربه کشورهای عربی در تعامل با چین دارند. کشورهای همسایه ایران در خلیج فارس طی سالهای اخیر تلاش داشتهاند که تعاملاتشان را با چین از صرف بحث انرژی، به همکاریهای چندبعدی در حوزه لجستیک، کریدور، تولیدات صنعتی، بنادر، فناوری و غیره سوق دهند تا به نوعی در زنجیره ارزش چین محور جایگاهی برای خود تعریف کنند. از این منظر ضروری است که جمهوری اسلامی ایران نیز روابط خود را با چین در حوزههای متنوع و مهم توسعه بخشد. این در حالی است که موقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی ایران جایگاه برجستهتری در منطقه برای ما ایجاد کرده است و باید از این جایگاه در تعامل با چین بهرهبرداری کرد.
وی در ادامه سخنان خود به نهادینهسازی روابط با چین اشاره کرد و گفت: تعامل ایران و چین صرفاً نباید سیاسی و کوتاه مدت تعریف شود. ضروری است که نهادهای پایداری از جمله کمیسیونهای مشترک، صندوقهای سرمایهگذاری و پروژههایی در بخشهای خصوصی دو کشور ایجاد گردد. وی ادامه داد: ما نقشه راه عملیاتی روابط ایران و چین را تهیه و در اختیار رئیس مجلس شورای اسلامی قرار داده و تلاش داریم با نظرات نخبگان این نقشه را کاملتر و به روزتر کنیم.
در ادامه یکی از پژوهشگران مرکز، اهمیت راهبردی همکاری با چین را در ماتریس سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تشریح نمود. سپس مدعوین جلسه به بیان دیدگاههای خود پرداختند. رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین بیان داشت که ما فاقد همکاری اقتصادی با چین هستیم و آنچه که میان دو کشور جریان دارد در تجارت خلاصه میشود.
در ادامه عضو سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بیان داشت که جنگ آمریکا علیه ایران برای رفع کسری قدرت واشنگتن در منطقه و جهان به کشور ما تحمیل شده است. آمریکا با به راهانداخن جنگ به دنبال حفظ جایگاه خود است در این میان چین نیز در جریان رقابتهایی که با آمریکا دارد برخی از مسئولیتهای رقابت با آمریکا را به شکل غیرمستقیم به جمهوری اسلامی ایران احاله داده است.
در تائید این دیدگاه، استاد روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی بیان داشت که بر اساس اسناد منتشر شده نظم مطلوب چینی با کاهش هژمونی و یکجانبهگرایی آمریکا محقق خواهد شد. لذا چین در نظم مد نظر خویش بر عدم شکلگیری ائتلافهای ضد چینی، ثبات انرژی، امنیت مسیرهای تجاری و حل اختلافات از طریق گفتگو تاکید دارد.
در پایان یکی از استاتید دانشگاه آزاد اسلامی بیان داشت که چین به دلایل رئالیستی تا حد مشخصی حاضر به حمایت از جمهوری اسلامی ایران است. در عین حال وی خاطر نشان کرد که ایران در نخستین حلقه امنیتی چین تعریف نمیشود. بنابراین انتظار حمایت چین از ایران باید مبتنی بر جبر جغرافیایی و واقعیات ژئوپلیتیکی طراحی شود.
انتهای پیام
نظر شما