فرهاد شهرکی، نماینده مردم زابل در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با نمایندگان، به واکاوی دقیق و کارشناسی علل عدم موفقیت مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا در اسلام‌آباد پرداخت.

وی با اشاره به روند طولانی این نشست اظهار کرد: مذاکرات اسلام‌آباد که به مدت ۲۱ ساعت به طول انجامید، علیرغم فضای مثبت اولیه و ابتکارات ارائه شده از سوی تیم مذاکره‌کننده ایرانی، به نتیجه مطلوب نرسید.

شهرکی علت اصلی این بن‌بست را عدم تطابق ساختاری میان «رویکرد حداکثری» طرف آمریکایی و «چارچوب حقوقی و راهبردی» جمهوری اسلامی ایران دانست که مانع از پیشرفت گفت‌وگوها در دقایق پایانی شد.

این نماینده مجلس از منظر کارشناسی تأکید کرد که عدم‌موافقت این دور از گفت‌وگوها ریشه در این واقعیت دارد که ایالات متحده تلاش کرد تا از طریق دیپلماسی، تمامی اهدافی که در میدان نبرد به آن دست نیافته بود را محقق کند.

وی افزود که طرف آمریکایی با اتخاذ موضعی غیرمنعطف و ارائه پیش‌نویس موسوم به «آخرین و بهترین پیشنهاد»، عملاً فضای لازم برای چانه‌زنی و توافق برد-برد را از بین برد و مسیر تعامل را مسدود ساخت.

شهرکی با بیان اینکه تجربه دیپلماتیک نشان می‌دهد پیش‌شرط قرار دادن چنین شروطی بدون در نظر گرفتن منافع ملی طرف مقابل، معمولاً به شکست می‌انجامد، مهمترین محورهای اختلاف را در دو سطح راهبردی و جزئیاتی تبیین کرد.

در خصوص سطح راهبردی، وی خاطرنشان کرد که آمریکایی‌ها به رهبری معاون رئیس‌جمهور ونس، خواستار دریافت «تعهد» مبنی بر این بودند که ایران نه تنها به دنبال سلاح هسته‌ای نباشد، بلکه ابزارهای دستیابی سریع به آن(همانند قابلیت غنی‌سازی) را نیز کنار بگذارد.

نماینده زابل تصریح کرد که مقصود طرف آمریکایی از حذف ابزارهای دستیابی، در واقع کنار گذاشتن قابلیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای همانند ظرفیت غنی‌سازی کشورمان بود که با مخالفت قاطع تیم مذاکره‌کننده مواجه شد.

وی در ادامه تاکید کرد که تیم ایرانی با تکیه بر حقوق مسلم خود تحت معاهده NPT، بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای و عدم پذیرش هرگونه محدودیت فراتر از پادمان‌های آژانس پافشاری کرده است.

به گفته این عضو قوه مقننه، تیم مذاکره‌کننده کشورمان در پاسخ به مطالبات واشینگتن، به طور همزمان خواستار رفع تحریم‌های ظالمانه و جبران خسارات جنگی از سوی ایالات متحده شده بود.

شهرکی همچنین به تشریح اختلافات در سطح جزئیاتی پرداخت و تصریح کرد که مهمترین موضوع عملیاتی و مورد مناقشه در این سطح، وضعیت راهبردی تنگه هرمز و نحوه مدیریت آن بود.

وی یادآور شد که بر اساس گزارش‌های واصله، ایالات متحده خواستار کنترل کامل یا اشتراکی بر این آبراه حیاتی برای خروج نفت بود که این زیاده‌خواهی با واکنش جدی و مخالفت صریح ایران روبرو شد.

نماینده مردم زابل در همین راستا افزود که ایران بر حاکمیت کامل خود بر آب‌های سرزمینی‌اش و نقش تنگه به عنوان یک شاهراه تجاری تحت کنترل ملی پافشاری کرد و اجازه دخالت در این حوزه را نداد.

وی همچنین خاطرنشان کرد که در کنار این موضوع، وضعیت آتش‌بس در لبنان و سرنوشت دارایی‌های بلوکه شده ایران نیز از دیگر جزییات فنی و مهمی بود که مورد اختلاف طرفین قرار داشت.

فرهاد شهرکی در پایان، در ارزیابی امکان تداوم مذاکرات در روزهای آتی خاطرنشان کرد که تا زمانی که طرف آمریکایی از موضع حداکثری خود مبنی بر تحمیل شروط فراقانونی عدول نکند، گشایشی رخ نخواهد داد.

وی تاکید کرد که تنها در صورت اتخاذ رویکردی واقع‌بینانه‌تر از سوی واشینگتن، امکان حصول تفاهم وجود دارد و جمهوری اسلامی ایران ثابت کرده است که هرگز تحت فشار حداکثری به میز مذاکره بازنخواهد گشت.

این نماینده مجلس در نهایت تصریح کرد که هرگونه توافق احتمالی در آینده باید لزوماً متضمن منافع ملی و احترام به حقوق حاکمیتی ایران باشد، چرا که اصول راهبردی نظام در این زمینه تغییرناپذیر است.

انتهای پیام