کد خبر 18574
۸ فروردین ۱۴۰۳ - ۱۵:۱۹

نمایندگان گزارش می‌دهد؛ 

تعدد و موازی کاری دستگاه‌های مبارزه با فساد به روایت مرکز پژوهش‌ها/ عملکرد نامعلوم شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی 

تعدد و موازی کاری دستگاه‌های مبارزه با فساد به روایت مرکز پژوهش‌ها/ عملکرد نامعلوم شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی 

مرکز پژوهش‌های مجلس تعدد دستگاه‌های مبارزه با فساد و موازی کاری را یکی از آسیب‌های موضوع مبارزه با فساد در کشور دانسته و در گزارشی تاکید دارد: بررسی‌ روابط و شکاف‌های بین نهادهای نظارتی بیانگر آن است که کماکان تداخل وظایف، موازی‌کاری‌ و نبود هماهنگی بین آنها مشهود است و شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی توفیقی در ایجاد هماهنگی نداشته است.

به گزارش نمایندگان، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارشی به بررسی دستگاه‌های متولی مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. بر این اساس نهادهای اصلی نظارتی در کشور، در قوه‌مقننه، دیوان محاسبات کشور و کمیسیون اصل (۹۰) مجلس شورای اسلامی، در قوه قضائیه، سازمان بازرسی کل کشور، دیوان عدالت اداری و شورای‌عالی نظارت و بازرسی قوه قضائیه و در قوه مجریه، وزارت اطلاعات و سازمان حسابرسی است. همچنین ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی و شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی به‌صورت فراقوه‌ای و مؤسسه حسابرسی مفید راهبر به‌صورت مستقل از سه قوه در امر سلامت اداری فعال هستند.

در سطح دستگاه‌های اجرایی نیز مراجع نظارتی و بازرسی متعددی شامل کارگروه ارتقای سلامت نظام اداری، واحد حراست، ذی‌حسابی، دفتر بازرسی و پاسخگویی به شکایات، هیئت رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان و هسته گزینش در موضوع مبارزه با فساد اداری فعالیت می‌کنند.

تعدد و موازی کاری دستگاه‌های مبارزه با فساد/ عملکرد نامعلوم شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی 

در این گزارش آمده است که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به موضوع روابط نهادهای نظارتی و هماهنگی آنها در انجام وظایف محوله اشاره صریحی نشده است. اما بررسی اسناد نظام حقوقی بیانگر آن است که در موارد زیر به‌طور صریح یا ضمنی به موضوع هماهنگی نهادهای نظارتی و رفع تداخل وظایف آنها اشاره شده است: ماده (۲۲۱) قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران؛ ماده (۱) دستورالعمل اجرایی ماده (۲۲۱) قانون برنامه پنجم توسعه؛ بند «۵» فرمان هشت‌ماده‌ای مقام معظم رهبری در مبارزه با فساد؛ بند «۲۲» سیاست‌های کلی برنامه چهارم توسعه، بند «۱۶» سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه و بند «۲۵» سیاست‌های کلی برنامه هفتم توسعه؛ مواد ۱۳ و ۲۸ قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد (اصلاحی ۱۳۹۹)؛ ماده (۱) دستورالعمل تشکیل شورای‌عالی نظارت و بازرسی قوه قضائیه؛ ماده (۱۲) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور؛ ماده (۱۲۱) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری.

تعدد نهادهای نظارتی و فاصله زیاد با نقطه مطلوب

 این گزارش بیان می‌کند که نهادهای نظارتی به‌رغم تعدد آنها و فعالیت‌هایی که تاکنون داشته‌اند، در امر مبارزه با فساد فاصله زیادی با نقطه مطلوب دارند. تعدد مراجع نظارتی و بازرسی یکی از واقعیت‌های وضعیت فعلی سیستم مبارزه با فساد اداری در کشور است.

 با بررسی نهادهای مبارزه‌کننده با فساد اداری از بُعد ساختاری، وظایف، اهداف و کارکرد، می‌توان مهمترین مشکلات نظام بازرسی و نظارتی را اینگونه برشمرد؛ دستگاه‌های نظارتی بعضاً به تخلفات نیز رسیدگی و تعیین کیفر می‌کنند. به‌دلیل تعدد دستگاه‌های نظارتی و عدم اعتماد دوطرفه بین آنها، همکاری مناسبی از نظر تبادل اطلاعات و انتقال تجربیات بین آنها وجود ندارد. به‌دلیل نبود یک راهبرد ملی یکپارچه در مبارزه با فساد اداری در کشور، سیستم مبارزه با فساد اداری در جمهوری اسلامی ایران ناهماهنگ و غیرسازگار است. آموزش‌های کافی‌ و لازم به دستگاه‌های مبارزه‌کننده با فساد و دستگاه‌های نظارت‌شونده (دستگاه‌های اجرایی) داده نشده است. ساختارهای مبارزه با فساد ساده، شفاف و انعطاف‌پذیر نیستند.

فقدان گزارش‌های آماری روشن از عملکرد نهادهای مبارزه با فساد

 سیاست‌ها، سازوکارها و ساختارهای مبارزه با فساد اداری در کشور معمولاً بر روند اجرای قوانین، مصوبات و برنامه‌ها در دستگاه‌های اجرایی نظارتی ندارند و عمدتاً به نتایج اجرای آنها توجه می‌کنند. نظارت مردمی کم‌هزینه‌ترین و کارآمدترین نوع نظارت در مبارزه با فساد اداری است که در کشور ما هنوز به میزان مطلوبی اجرایی نشده است. گزارش‌های آماری روشنی از عملکرد نهادهای مبارزه با فساد اداری در اختیار مردم قرار نمی‌گیرد.

 ارتباط فعال میان واحد حراست سازمان‌های اجرایی و سازمان بازرسی کل کشور وجود ندارد. مراجع بازرسی و نظارتی در سطح دستگاه‌های اجرایی که همگی زیرنظر بالاترین مقام دستگاه هستند، با یکدیگر هماهنگ نیستند.

در این گزارش آمده است که در میان نهادهای اصلی مبارزه با فساد اداری، ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی، شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی و شورای‌عالی نظارت و بازرسی قوه قضائیه به‌منظور ایجاد هماهنگی بین نهادهای نظارتی و بازرسی و حذف موازی‌کاری‌ها شکل گرفته است. اما بررسی‌ روابط و شکاف‌های بین نهادهای نظارتی بیانگر آن است که متأسفانه کماکان تداخل وظایف، موازی‌کاری‌ و نبود هماهنگی بین آنها مشهود است و این‌طور به‌نظر می‌رسد که شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی، تاکنون توفیق چندانی در زمینه دست‌یابی به اهداف تشکیل آن نداشته است.

انتهای پیام/

در این گزارش مطرح می‌شود که پس از گذشت چندین سال از تشکیل این شورا، نبود داده و اطلاعات از عملکرد و منتشر نشدن هیچ‌گونه گزارشی جهت اقناع افکار عمومی در رابطه با وظایف تعیین شده، قضاوت و تحلیل میزان توفیق این ساختار مهم را غیرممکن ساخته است. 

این گزارش ادامه می دهد که با توجه به اینکه نهادهای اصلی نظارتی و بازرسی کشور از قبیل دیوان محاسبات کشور، سازمان بازرسی کل کشور، دیوان عدالت اداری و همچنین کمیسیون اصل (۹۰) مبتنی‌بر اصول مربوطه در قانون اساسی تشکیل شده‌اند، بنابراین ادغام نهادهای نظارتی در قالب یک نهاد نظارتی مستقل یا استفاده از نهادهای نظارتی درون‌سازمانی در قوای سه‌گانه به‌نوعی مغایر با قانون اساسی است.

مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد کرده است که ضمن حفظ ساختار نظارتی موجود، اصلاحاتی اعمال شود که به این شرح است؛ تدوین یک راهبرد ملی جامع در زمینه مبارزه با فساد اداری؛ ادغام مراجع نظارتی موجود در سطح قوه مجریه (تا حد امکان) در قالب یک نهاد مرجع و مستقل؛ هماهنگی بین نهادهای نظارتی در زمینه برنامه‌ریزی و اولویت‌های کاری مبارزه با فساد اداری؛ اصلاح نظام حقوقی حاکم بر روابط بین مراجع نظارتی؛ امکان یا عدم امکان ورود یک نهاد نظارتی به مواردی که قبلاً یک نهاد نظارتی دیگر ورود کرده است. طراحی سازوکاری جهت تصمیم‌گیری در صورت بروز اختلاف نظر بین نهادهای نظارتی در یک موضوع واحد.  اجرای کامل ماده ۲۸ قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد؛ برقراری ارتباط مناسب بین «نهادهای اصلی مبارزه با فساد اداری» با «بخش‌های نظارتی در دستگاه‌های اجرایی»؛ پر رنگ کردن نقش مردم در منظومه سلامت اداری و ارتقا و گسترش نظارت مردمی بر عملکرد سیستم اداری.

کد خبر 18574

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 3 =