احمد بخشایشاردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با نمایندگان، درباره درگیریهای اخیر در جنوب کشور و افزایش تنشها میان ایران و ایالات متحده، تحلیلهای خود را در محورهای زیر بیان کرد:
ارزیابی کلی از تحول در روند مذاکرات
وی با اشاره به تغییر ماهیت تعاملات میان دو کشور، تصریح کرد: شیوه مذاکرات تغییر کرده و این روند از حالت صرفاً سیاسی خارج شده و اکنون به سطح سیاسینظامی رسیده است.
وی در این راستا افزود: پس از حملات منتسب به ایران علیه اسرائیل و شلیک سه موج موشکی شامل ۸۴ فروند موشک، رژیم اسرائیل ناچار به پذیرش آتشبس شد و اعلام کرد که برای رعایت آتشبس در تمامی ساحتها، حملاتی به بیروت انجام نخواهد داد.
تحلیل مواضع ایالات متحده و دونالد ترامپ
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در مورد رویکرد دونالد ترامپ اظهار داشت: وی در مواجهه با تحولات اخیر، دو نوع موضعگیری متفاوت داشته است؛ ترامپ در ابتدا مدعی بود تصمیم نهایی درباره جنگ در اختیار اوست، اما پس از اقدامات ایران، تغییر موضع داد و مدعی شد که برخی اقدامات اسرائیل با هماهنگی آمریکا نبوده است که این امر را نوعی عقبنشینی در مواضع وی ارزیابی میکنم.
بخشایشاردستانی تأکید کرد: پس از حمله ۸۴ موشکی ایران، ترامپ مجدداً بر بازگشت به میز مذاکره تأکید کرده است و این تغییر موضع، نشاندهنده برتری میدانی ایران در این رویارویی است و ادامه تنش میتواند هزینههای بیشتری برای آن داشته باشد.
جزئیات حملات و واکنشهای نظامی
این نماینده مجلس در ادامه به جزئیات درگیریها اشاره کرد و گفت: حملاتی به جنوب تنگه هرمز، بندرعباس و برخی زیرساختهای مخابراتی صورت گرفت که هدف از آنها تضعیف زیرساختهای جنوبی و کاهش تسلط ایران بر تنگه هرمز بود و ایران در پاسخ به این اقدامات، موشکهای بالستیک خود را به سمت کویت و بحرین شلیک کرد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: در جریان این تنشها، یک هلیکوپتر در منطقه تنگه هرمز هدف قرار گرفت و تعدادی کشته شدند که این موضوع منجر به واکنشهای متقابل شد و در نهایت آمریکا متوجه شد که ایران پاسخی قویتر از پیشبینیهای آنها داده است.
منطق قدرت در مذاکرات و چشمانداز صلح
بخشایشاردستانی در تحلیل رابطه میان قدرت نظامی و دیپلماسی اظهار کرد: هرگاه ایران پاسخی متناسب یا فراتر از اقدام طرف مقابل داده است، نتیجه مذاکرات به نفع ایران تغییر کرده است؛ با این حال، به اعتقاد من، ایران و آمریکا هرگز به یک صلح پایدار نخواهند رسید اما احتمال شکلگیری یک آتشبس طولانیمدت میان دو طرف وجود دارد.
ماهیت تنشها؛ درگیری محدود یا جنگ گسترده؟
وی در پاسخ به این سؤال که آیا این تحولات آغاز مرحلهای جدید از تنشهاست، تصریح کرد: این وضعیت را نمیتوان آغاز یک جنگ فراگیر دانست و آن را در چارچوب یک تنش محدود ارزیابی میکنم؛ چرا که آمریکا به دنبال گسترش سطح تنش نیست و اقدامات متقابل در منطقه به صورت رفتوبرگشتی ادامه دارد و این وضعیت شامل حملات مقطعی و پاسخهای متقابل است، نه یک جنگ تمامعیار.
توازن قدرت و چالشهای دیپلماتیک
این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس اظهار داشت: در شرایط جنگی و میدانی، دست ایران برتر است، در واقع وقتی تنش و درگیری وجود دارد، در مذاکرات نیز ایران با موقعیت قویتری حاضر میشود. اما در فضای عادی مذاکرات، طرف مقابل ابزارهای فریب بیشتری در اختیار دارد؛ چنانکه در پرونده ۶ میلیارد دلار اموال ایران در کره جنوبی، در جریان انتقال این مبلغ به قطر، روند اجرای توافق با موانعی مواجه شد و پس از آزادی چهار جاسوس، آمریکا با تکیه بر متحدان خود در آلمان و قطر، مانع از بازگشت پول شد.
وی افزود: به همین دلیل معتقدم آمریکا زبان قدرت را بهتر میفهمد؛ قدرتی که بتواند بازدارندگی ایجاد کند و در نهایت به صلح منجر شود. در نتیجه، وقتی مذاکره با مؤلفههای نظامی همراه میشود، امنیت داخلی ایران میتواند افزایش یابد.
بخشایش تأکید کرد: آمریکا تنها زمانی به توافقات پایبند میماند که با قدرت مواجه شود و زبان زور را بهتر درک میکند.
تأثیرات امنیتی بر ایران و کشورهای منطقه
وی اظهار کرد: با تبدیل شدن مذاکرات به یک روند سیاسینظامی، امنیت کشور ایران افزایش مییابد اما در مقابل، امنیت برخی کشورهای منطقه کاهش پیدا میکند، بهویژه برای کشورهایی که پایگاهها یا امکانات خود را در اختیار آمریکا قرار دادهاند. و در چنین شرایطی، کشورهایی مانند کویت و امارات با آسیبپذیری بیشتری مواجه میشوند.
بخشایشاردستانی مدعی شد: در برخی مقاطع، هواپیمای اختصاصی امارات به ایران آمده تا پیامهایی مبنی بر عدم تمایل این کشور به ورود در درگیریها منتقل کند، زیرا ایران معتقد است کشورهایی که خاک خود را در اختیار آمریکا قرار میدهند تا به ایران حمله شود، باید مسئولیت پیامدهای آن را نیز بپذیرند.
وی تأکید کرد: آنچه اهمیت دارد، ایران حدود ۱۰۰ روز است که مدیریت تنگه هرمز را در اختیار دارد، این روند مستمراً ادامه خواهد داشت. و این موضوع نشاندهنده ظرفیت و توانمندی راهبردی کشور است.
چشمانداز آینده و تغییر رویکرد دفاعی
این نماینده مجلس در پایان اظهار داشت: به اعتقاد من روند آتشبس استمرار خواهد یافت اما به دلیل اختلافات بنیادی، صلحی میان ایران و آمریکا شکل نخواهد گرفت؛ چرا که ایران امروز به عنوان کشوری اثرگذار در برابر آمریکا شناخته میشود و ترس ایران از جنگ از بین رفته است، در حالی که آمریکا با نگرانی و تردید بیشتری به تحولات مینگرد. مگر اینکه آمریکا مرتکب یک اشتباه راهبردی بزرگ شود و سطح درگیری را به شکل چشمگیری افزایش دهد که در آن صورت تبعات گستردهای برای منطقه و جهان خواهد داشت.
وی در جمعبندی خود تأکید کرد: در صورت هرگونه اقدام نظامی علیه ایران، پاسخ در همان سطح داده خواهد شد و جمهوری اسلامی ایران از سیاست صرفاً دفاعی عبور کرده و به رویکرد سیاست تعالی (رویکرد فعالتر) رسیده است.
انتهای پیام
نظر شما