وحید احمدی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با نمایندگان، درباره اهداف و پیامدهای نشست چهارجانبه ایران، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در تهران اظهار کرد: برای ارزیابی اهداف این نشست هنوز زود است و نمی‌توان درباره قصد و برنامه کشورهای شرکت‌کننده با قطعیت اظهارنظر کرد؛ بااین‌حال، می‌توان برخی نکات را به‌عنوان دستاوردهای این رویداد مورد توجه قرار داد.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، یکی از مهم‌ترین نکات این نشست را توجه به نقش ایران در ترتیبات امنیتی منطقه دانست و گفت: از ابتدای انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی ایران بر این باور بوده است که امنیت منطقه باید به دست کشورهای منطقه تأمین شود. به اعتقاد من، این دیدگاه امروز در میان کشورهای منطقه نیز بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
احمدی با اشاره به حضور نمایندگان ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی در نشست تهران افزود: یکی از دلایل برگزاری این نشست، تمایل کشورهای منطقه به رایزنی با جمهوری اسلامی ایران درباره مسائل امنیتی و تحولات منطقه‌ای بوده است.
او با اشاره به سفر قبلی عاصم منیر به تهران اظهار کرد که در جریان این سفر، پیام تمایل کشورهای یادشده برای گفت‌وگو با ایران درباره امنیت منطقه منتقل شده بود و جمهوری اسلامی ایران نیز بر اساس راهبرد خود مبنی بر تأمین امنیت منطقه از سوی کشورهای آن، با این رایزنی‌ها موافقت کرد.
احمدی این روند را فرصتی برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای توصیف کرد و افزود: چنین تحولی می‌تواند برای کشورهای منطقه و جایگاه جمهوری اسلامی ایران اهمیت داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به تجربه همکاری‌های پیشین برخی کشورهای منطقه، از جمله نشست‌هایی که در قالب پیمان مکه برگزار شده بود، اظهار کرد که تحولات بعدی، نشان داد آن همکاری‌ها نتوانستند مطابق انتظارات مطرح‌شده پیش بروند.
انتقاد از اتکای امنیتی به آمریکا
این نماینده مجلس در بخش دیگری از سخنانش، نشست چهارجانبه تهران را از منظر تغییر نگاه کشورهای منطقه به نقش قدرت‌های فرامنطقه‌ای ارزیابی کرد.
او با اشاره به آنچه سیاست ایران‌هراسی و حضور طولانی‌مدت قدرت‌های غربی در منطقه خواند، گفت: به اعتقاد من، کشورهای منطقه به این جمع‌بندی رسیده‌اند که اتکا به آمریکا و رژیم صهیونیستی لزوماً نمی‌تواند مشکلات امنیتی آن‌ها را حل کند.
احمدی با طرح این دیدگاه که آمریکا و رژیم صهیونیستی در تأمین امنیت خود نیز با محدودیت‌هایی مواجه بوده‌اند، افزود که این مسئله می‌تواند در محاسبات امنیتی کشورهای منطقه تأثیرگذار باشد.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در عین حال تأکید کرد که تداوم و نتیجه‌بخش بودن همکاری‌های منطقه‌ای به رویکرد آینده کشورهای شرکت‌کننده بستگی دارد.
او گفت: اگر این کشورها در مسیر همکاری، تعامل و پذیرش نقش مؤثر ایران حرکت کنند، این روند می‌تواند از نظر اقتصادی، منافع ملی و امنیتی برای همه طرف‌ها سودمند باشد.
مذاکره بدون پایبندی به تعهدات نتیجه‌ای ندارد
احمدی در پاسخ به پرسشی درباره چشم‌انداز تحولات منطقه، تهدیدهای اخیر آمریکا و اسرائیل و امکان جلوگیری از جنگ از مسیر دیپلماسی، بر ضرورت پایبندی طرف‌های مذاکره‌کننده به اصول و تعهدات تأکید کرد.
او اظهار کرد: دیپلماسی چارچوب و مبانی مشخصی دارد و طرف‌های مذاکره باید به اصول پذیرفته‌شده پایبند باشند. اگر درباره موضوعی توافق کردند، باید به توافق خود متعهد بمانند؛ در غیر این صورت، مذاکره نه مفهوم روشنی خواهد داشت و نه می‌تواند اعتماد ایجاد کند.
این نماینده مجلس با اشاره به سابقه مذاکرات ایران و آمریکا گفت: به اعتقاد من، تجربه مذاکرات گذشته نشان داده است که طرف آمریکایی به تعهدات خود پایبند نبوده است. از نگاه او، این تجربه ضرورت توجه به رفتار عملی طرف مقابل در کنار گفت‌وگوهای دیپلماتیک را نشان می‌دهد.
احمدی با اشاره به مذاکرات مربوط به توافق الجزایر در ارتباط با آزادی گروگان‌های آمریکایی و سپس روندهای دیپلماتیک بعدی، مدعی شد که آمریکا در دوره‌های مختلف به تعهدات خود در قبال ایران پایبند نبوده است.
این نماینده مجلس با اشاره به دو دوره مذاکره با آمریکا گفت که در جریان این گفت‌وگوها، طرف مقابل اقدام به موشک‌باران و بمباران کرد و این روند را نشانه‌ای از بی‌اعتمادی به رویکرد آمریکا در مذاکرات دانست.
احمدی تأکید کرد که برخورداری از توان بازدارندگی و قدرت میدانی نیز در کنار دیپلماسی اهمیت دارد و افزود: برای آنکه مذاکره بتواند در رفع تخاصمات یا جلوگیری از جنگ نقش‌آفرینی کند، لازم است رویکرد آمریکا تغییر کند.
احتمال درگیری مجدد منتفی نیست
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در ارزیابی احتمال گسترش دوباره درگیری‌ها گفت: به اعتقاد من، احتمال وقوع مجدد درگیری وجود دارد، اما در طرف مقابل نیز درباره نتایج احتمالی چنین اقدامی تردیدهایی وجود دارد.
احمدی با اشاره به نقش آمریکا و دیگر کشورهای غربی در تحولات نظامی اخیر اظهار کرد که به باور او، دامنه مشارکت کشورهای غربی در این تحولات فراتر از یک بازیگر بوده است.
او در ادامه، با اشاره به مشارکت گسترده آمریکا و متحدان غربی این کشور در جنگ، گفت که فرمانده سنتکام از انجام ۵ هزار پرواز در جریان جنگ با ایران سخن گفته است. او این موضوع را نشانه‌ای از گستردگی ظرفیت‌هایی دانست که در جریان درگیری‌ها علیه ایران به کار گرفته شده‌اند.
احمدی با اشاره به این موضوع، اظهار کرد که به اعتقاد او، کشورهای غربی و در رأس آن‌ها آمریکا و رژیم صهیونیستی اکنون با تردیدهایی درباره نتایج احتمالی حمله مجدد به ایران مواجه‌اند.
وی افزود که این تردیدها در اظهارات برخی صاحب‌نظران نیز قابل مشاهده است و مسئله اصلی این است که آیا حمله مجدد می‌تواند طرف مقابل را به اهداف موردنظر خود برساند یا خیر.
تردید در محاسبات نظامی آمریکا و متحدانش
احمدی در تشریح دلایل تردید طرف مقابل درباره حمله مجدد گفت که آمریکا با وجود برخورداری از ظرفیت‌های گسترده نظامی و اقداماتی که در درگیری‌های گذشته انجام داده، به اهداف موردنظر خود دست نیافته است. او این تجربه را از عواملی دانست که می‌تواند درباره نتیجه‌بخش بودن حمله مجدد، در محاسبات آمریکا و متحدانش تردید ایجاد کند.
این نماینده مجلس معتقد است تجربه درگیری‌های گذشته و نتایج حاصل از آن‌ها می‌تواند در محاسبات آینده آمریکا و متحدانش اثرگذار باشد و درباره موفقیت یک حمله مجدد تردید ایجاد کند.
احمدی همچنین واکنش جمهوری اسلامی ایران را از عوامل مهم در محاسبات طرف مقابل دانست و گفت که پاسخ ایران می‌تواند فراتر از محدوده جغرافیایی منطقه باشد.
وی با اشاره به ظرفیت‌ها و امکاناتی که تاکنون برای طرف مقابل ناشناخته مانده‌اند، افزود که استفاده از این ظرفیت‌ها در کنار تاکتیک‌های جدید و روش‌هایی که در درگیری‌های گذشته به کار گرفته نشده‌اند، می‌تواند شرایط محاسباتی را تغییر دهد.
احمدی تأکید کرد که طرف مقابل نمی‌تواند با اطمینان از دستیابی به نتایج موردنظر خود در صورت حمله مجدد سخن بگوید؛ زیرا واکنش ایران، توان دفاعی کشور و احتمال استفاده از شیوه‌های متفاوت عملیاتی، عواملی هستند که باید در ارزیابی پیامدهای چنین اقدامی در نظر گرفته شوند.
او با بیان اینکه این عوامل می‌توانند در تصمیم‌گیری طرف مقابل برای ورود دوباره به درگیری مؤثر باشند، تصریح کرد که احتمال وقوع درگیری مجدد همچنان وجود دارد و نمی‌توان آن را به‌طور کامل منتفی دانست.
بااین‌حال، احمدی ارزیابی کرد که بخشی از تهدیدها و تحولات کنونی ممکن است جنبه روانی داشته باشد و با هدف تأثیرگذاری بر محاسبات، فضای سیاسی و شرایط منطقه دنبال شود.
تأکید بر حفظ انسجام داخلی
احمدی در پایان، با اشاره به اظهارات اخیر باراک اوباما درباره جمهوری اسلامی ایران، بر ضرورت توجه به توانمندی‌های کشور و پرهیز از مواضعی تأکید کرد که به گفته او می‌تواند به وحدت داخلی آسیب بزند یا طرف مقابل را به محاسبات نادرست درباره ایران سوق دهد.
او تأکید کرد که در شرایط کنونی، حفظ انسجام داخلی و پرهیز از اظهاراتی که به سود دشمن تمام می‌شود، اهمیت ویژه‌ای دارد.
انتهای پیام
نظر شما